Badanie PIAAC

Zakres badania

Międzynarodowe Badanie Umiejętności Dorosłych PIAAC to badanie, w którym mierzy się poziom umiejętności osób dorosłych (w wieku 16-65 lat).

Badanie obejmuje pomiar trzech podstawowych umiejętności niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym świecie i stanowiących podstawę do nabywania nowych kompetencji i wiedzy, tj.: rozumienia tekstu, rozumowania matematycznego oraz rozwiązywania problemów. Dodatkowe informacje zbierane w badaniu umożliwiają też analizowanie związków umiejętności m.in. z: poziomem wykształcenia, uczestnictwem w uczeniu się pozaformalnym i nieformalnym, sytuacją na rynku pracy i wykorzystywaniem umiejętności w pracy.

Poza Polską badanie jest prowadzone w następujących krajach: Australia, Austria, Belgia, Chile, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Izrael, Litwa, Łotwa, Kanada, Niemcy, Japonia, Korea Południowa, Norwegia, Nowa Zelandia, Portugalia, Rosja, Singapur, Słowacja, Szwecja, Szwajcaria, Węgry, Wielka Brytania, Włochy i Stany Zjednoczone.

Więcej informacji o badaniu PIAAC znaleźć można na międzynarodowej stronie badania: www.oecd.org/skills/piaac/

mężczyzna trzymający tablet

Cele badania

Cele PIAAC w pigułce:
  • PIAAC dostarczy informacji o umiejętnościach osób dorosłych.
  • Wyniki badania PIAAC pomogą ulepszyć politykę i programy rozwoju umiejętności potrzebnych do dobrego funkcjonowania w życiu codziennym i zawodowym, np. programy szkolne czy programy szkoleniowe.
  • Wyniki PIAAC pomogą zrozumieć, jak radzą sobie mieszkańcy Polski w porównaniu z innymi krajami i, dzięki tej wiedzy, lepiej przygotować się do udziału w globalnej gospodarce.
  • PIAAC gromadzi informacje na temat umiejętności osób dorosłych zatrudnionych w erze cyfrowej, na przykład korzystania z poczty e-mail i nawigacji na stronach internetowych.
  • PIAAC to cykliczne badanie, które pozwala krajom mierzyć zmiany poziomu umiejętności dorosłych mieszkańców w czasie.
  • Wyniki PIAAC pokazują, w jakim stopniu osoby dorosłe są w stanie wykorzystać swoje wykształcenie, umiejętności i wiedzę w pracy oraz w życiu codziennym.

Międzynarodowe Badanie Umiejętności Dorosłych PIAAC to największe przeprowadzone do tej pory międzynarodowe badanie ankietowe osób dorosłych. Ponad 250 000 osób dorosłych z 38 krajów wzięło udział w pierwszym cyklu PIAAC przeprowadzonym w latach 2010-2017.

Założeniem badania PIAAC jest przekonanie, że umiejętności rozumienia tekstu, rozumowania matematycznego oraz rozwiązywania problemów są kluczowe dla funkcjonowania we współczesnym świecie i są warunkiem rozwoju i dobrobytu. Badanie PIAAC dostarcza wiedzy o tych umiejętnościach i ich wykorzystaniu w pracy i życiu codziennym. Pomaga też lepiej zrozumieć, jak system edukacji, uczenie się poza szkołą, w tym doświadczenia zawodowe, przyczyniają się do rozwijania umiejętności.

Wyniki badania PIAAC są wykorzystywane do lepszego zrozumienia potrzeb i podejmowania trafnych działań służących poprawie umiejętności osób dorosłych. Do wyników badania odwołuje się wiele krajowych i zagranicznych dokumentów strategicznych. Międzynarodowe porównania i współpraca zespołów badawczych umożliwia też wzajemne uczenie się i korzystanie z doświadczeń. Z danych PIAAC korzystają też naukowcy i studenci – według Google Scholar do wyników tego badania odwołuje się niemal 15 tys. publikacji naukowych.

Badanie realizowane w latach 2021/22 jest drugą edycją projektu – poprzednią przeprowadzono w Polsce 10 lat temu. Daje to możliwość porównania sytuacji w Polsce z innymi krajami, ale też ocenę tego, jak zmieniły się umiejętności Polaków.

W każdym kraju badanie jest prowadzone na losowej próbie ludności w wieku 16-65 lat – co pozwala formułować uprawnione wnioski o wszystkich dorosłych mieszkańcach danego kraju, a jednocześnie zapewnić poufność danych osób uczestniczących w badaniu.

Kobieta w maseczce ochronnej przy notebooku pokazująca gest OK

Harmonogram badania

Próba badania

Celem badania PIAAC jest wnioskowanie o wszystkich osobach, które w momencie zbierania danych miały 16-65 lat i mieszkały na terenie danego kraju, niezależnie od obywatelstwa, narodowości czy języka. Z badania wyłączono osoby zamieszkałe w obiektach zbiorowego zakwaterowania, takich jak więzienia, szpitale, domy opieki społecznej lub koszary. Do badanej populacji nie należą osoby stale (przez cały okres realizacji badania) przebywające za granicą.

Próba do badania PIAAC ma charakter losowy. W każdym z krajów schemat losowania próby jest dostosowywany do lokalnych warunków. W Polsce próba jest losowana z rejestru PESEL prowadzonego przez ministra właściwego ds. cyfryzacji.

W Polsce badaniem próbnym, prowadzonym w 2021 r., objęto wszystkie miejscowości liczące więcej niż 85 tys. mieszkańców (w przypadku największych miast ich dzielnice), w których wylosowano do badania osoby proporcjonalnie do liczby ludności w wieku 16-65 lat. W badaniu głównym (2022/23) losowane są osoby zameldowane we wszystkich miejscowościach liczących więcej niż 27 tysięcy mieszkańców. W mniejszych miejscowościach dobór próby ma charakter losowania dwustopniowego: najpierw losowane są miejscowości, a następnie 7-osobowe wiązki osób zameldowanych w tych miejscowościach proporcjonalnie do ich wielkości. W celu poprawy reprezentatywności badania listę miejscowości przed losowaniem uporządkowano ze względu na rodzaj miejscowości (miejska i wiejska) oraz województwo.

Odpowiednie i udokumentowane losowanie próby jest tylko jednym z warunków reprezentatywności badania. Drugim ważnym warunkiem jest przeprowadzenie badania z wystarczającą liczbą osób. Przygotowując badanie założono, że część osób wylosowanych z rejestru PESEL nie będzie spełniała warunków włączenia do badania (np. w próbie znajdą się osoby zameldowane w Polsce, ale mieszkające na stałe zagranicą). W celu zapewnienia odpowiedniej precyzji wyników pozwalających na wnioskowanie statystyczne o poziomie i rozkładzie umiejętności ustalono, że należy przeprowadzić co najmniej 4500 wywiadów w badaniu głównym (2022/23) oraz co najmniej 1425 wywiadów w badaniu próbnym (2021). Prowadzone będą też dodatkowe analizy sprawdzające, na ile struktura przebadanych osób ze względu na wiek, płeć czy charakterystyki miejscowości jest zbliżona do rozkładu tych zmiennych wśród wszystkich wylosowanych osób.

Warunkiem uwzględnienia danych z poszczególnych krajów w analizach międzynarodowych i publikacjach projektu jest zapewnienie, że badanie zostało przeprowadzone zgodnie z przyjętymi standardami, w tym przebadanie odpowiedniej części wylosowanej próby i zadbanie, żeby badanie w możliwie pełny sposób reprezentowało populację osób w wieku 16-65 w Polsce. Dlatego tak ważny jest możliwie powszechny udział wylosowanych osób w badaniu.

mapa Polski

Zespół badawczy

Badanie PIAAC jest koordynowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i realizowane przez konsorcjum międzynarodowe (Educational Testing Service, CapStAn, Gesis, IEA, Maastricht University oraz Westat), które wraz z krajami uczestniczącymi w badaniu jest odpowiedzialne za przygotowanie, przeprowadzenie badania i opracowanie jego wyników. OECD oraz konsorcjum zapewnia międzynarodową standaryzację badania i nadzoruje jakość jego wykonania.

W Polsce za realizację badania odpowiada Ministerstwo Edukacji i Nauki, które zleciło jego przygotowanie i przeprowadzenie Instytutowi Badań Edukacyjnych (IBE). W IBE za nadzór nad realizacją badania odpowiada Zespół Badań Międzynarodowych w składzie:

  • dr Michał Sitek – krajowy koordynator badania (NPM);
  • dr hab. Jacek Haman – ekspert ds. doboru próby;
  • Alicja Weremiuk – zastępca krajowego koordynatora badania;
  • Paweł Penszko – ekspert ds. zarządzania danymi i ICT;
  • dr hab. Artur Pokropek – analityk danych;
  • dr Elżbieta Barbara Ostrowska – ekspert ds. zadań.

Przy adaptacji testów umiejętności z zespołem PIAAC współpracowali również: Wioleta Dobosz-Leszczyńska, Marcin Karpiński, Małgorzata Zambrowska.

Za realizację badania w terenie, czyli kontakt i realizację wywiadów z osobami wylosowanymi do udziału w badaniu, odpowiedzialne są, na zlecenie Ministerstwa Edukacji i Nauki, firmy PBS Sp. z o.o.Danae Sp. z o.o. Funkcję kierownika badania pełni p. Marta Jankowska. Za nadzór nad działaniem tych firm odpowiada Instytut Badań Edukacyjnych.

Cztery splecione dłonie

Poprzednie edycje

Międzynarodowe Badanie Umiejętności Dorosłych PIAAC stanowi kontynuację następujących badań.

  • Badanie IALS – 1994-1998 r. (19 krajów, w tym Polska)

Międzynarodowe badanie umiejętności czytania i pisania (IALS) przeprowadzone w latach 1994-1998 było pierwszym międzynarodowym badaniem porównawczym, w którym zmierzono poziom umiejętności osób dorosłych i analizowano ich uwarunkowania i konsekwencje.

Wyniki badania IALS dostarczyły bogatego zestawu informacji na temat umiejętności czytania i pisania osób dorosłych (w wieku 16-65 lat) w 22 krajach i regionach. Niektóre z wykorzystanych w tym badaniu zadań (tzw. zadania kotwiczące lub trendowe) wykorzystano w kolejnych badaniach, co pozwoliło na analizowanie zmian poziomu umiejętności osób dorosłych w czasie.

  • Badanie ALL – 2003-2008 r. (11 krajów)

Badanie umiejętności czytania i pisania oraz innych umiejętności osób dorosłych ALL (Adult Literacy and Lifeskills) przeprowadzono w latach 2003-2008. ALL mierzyło umiejętności czytania, pisania i liczenia na reprezentatywnej dla krajów uczestniczących próbie 16–65-latków w dwóch rundach: najpierw w 2003 r., a następnie w latach 2006-2008.

  • Pierwszy cykl badania PIAAC – 2011-2017 r. (39 krajów, w tym Polska)

W pierwszym cyklu badania PIAAC dokonano pomiaru trzech kompetencji: rozumienia tekstu, rozumowania matematycznego oraz wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK). Po raz pierwszy w pomiarze umiejętności zastosowano zadania rozwiązywane przez badanych przy pomocy komputerów. W pierwszej rundzie badania PIAAC w latach 2011–2012 wzięły udział 23 kraje, w drugiej w latach 2014–2015 – kolejnych 9 krajów, a w trzeciej w 2017 r. – 7.

Polski raport z pierwszego cyklu badania PIAAC jest dostępny pod adresem: http://eduentuzjasci.pl/publikacje-ee-lista/167-raport/raport-z-badania/miedzynarodowe-badanie-kompetencji-osob-doroslych-piaac/864-umiejetnosci-polakow-wyniki-miedzynarodowego-badania-kompetencji-osob-doroslych-piaac.html

kalendarz 2021
IBE - MEN - PIAAC
Skip to content